رویای ثبت تصویر از یک سیاهچاله بالاخره به واقعیت تبدیل شد!
اما گویا گروه تلسکوپ افق رویداد (Event Horizon Telescope) قصد ندارد پس از برگزاری جشن این موفقیت بزرگ و تاریخی استراحت کند. پس از انتشار اولین تصویر مستقیم از سیاهچالهای در کهکشان M87، این گروه پژوهشی در حال بررسی اقدامات بعدی است. برای مثال این گروه میتواند با توسعه الگوریتمهایی نوین تصاویر موجود را واضحتر کند، و همچنین به زودی امکان گزینش سیاهچالههای دیگری نیز برای تصویربرداریهای بعدی وجود دارد.
علاوه بر این، بررسی سیاهچاله مرکزی راه شیری ادامه دارد. این سیاهچاله که به قوس آ* (Sagittarius A*) معروف است به دلیل تغییرات فراوانش در زمان کوتاه سوژه سختی برای تصویربرداری است و به همین دلیل گروه تلسکوپ افق رویداد هنگامی که این سیاهچاله را در فروردین 1396 همزمان با سیاهچاله کهکشانM87 رصد کردند نتوانستند تصویر مناسبی از آن تهیه کنند. اما گروه پژوهشی همچنان امیدوار است که بر مشکلات غلبه کند و بتواند تصویری از سیاهچاله مرکزی کهکشان خودمان تهیه کند. آرایه تلسکوپ افق رویداد هماکنون از هشت تلسکوپ تشکیل شده و این گروه قصد دارد تلسکوپ جدیدی را به این سامانه اضافه کند. در حال حاضر این سامانه در طول موج ۱/۳میلیمتر کار میکنداما قرار است قابلیت رصد طول موج جدیدی (طول موج ۰/۸۷ میلیمتر) به این سامانه اضافه شود.
گروه تلسکوپ افق رویداد تنها گروهی نیست که سیاهچالهها را برسی میکند؛ تلسکوپ نوستار (NuSTAR)متعلق به ناسا سیاهچالههای جدیدی را شناسایی میکند و همچنین آشکارساز لایگو (LIGO) امواج گرانشی حاصل از برخوردهای سیاهچالهای را ثبت میکند. با اینکه پیشگامان بررسی سیاهچالهها همچون استیون هاوکینگ دیگر در میان ما نیستند اما به نظر میرسد دوران جدیدی در بررسی و شناخت سیاهچالهها آغاز شده است.
با توجه به این حقیقت که سیاهچالهها نمیگذارند نور از آنها بگریزد، دیدنشان بسیار مشکل است. دانشمندان در این پروژه به جستجوی حلقهای از نور – ماده از هم گسیخته و پرتوهای در حال چرخش با سرعتی فوق العاده در لبه «افق رویداد» – در اطراف منطقه تاریکی که سیاهچاله واقعی را نشان میدهد- گشتند. این منطقه را سایه سیاهچاله مینامند. شپرد دولمن، اخترفیزیکدان و مدیر EHT در مرکز اخترفیزیک هاروارد و اسمیتسونین در این باره گفت: «ما به چیزی دست یافتهایم که که تا فقط یک نسل قبل دستیابی به آن ناممکن می دانستند.»
منابع:
مرکز علوم و نجوم زنجان یکی از مراکز خاص علمی کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان استان زنجان است. این مرکز علاوه بر دارا بودن فضای کتابخانه از امکاناتی همچون گنبد افلاک نما و دستگاه آسمان نمای تمام دیجیتال، رصدخانه، امکانات رصدی در حد آموزشی و پژوهشی و .. برخوردار است. برگزاری کلاس های تخصصی نجوم و علوم پایه از فعالیت های اصلی این مرکز است. مرکز علوم و نجوم زنجان با افتخار میزبان علاقه مندان و دوستداران آسمان شب و دنیای شگفت انگیز علوم است.