گزارش محاسبه پارامتر دید در رصدخانه مرکز علوم و نجوم زنجان
یکی از مهمترین مباحث در طراحی و ساخت رصدخانه ها، مسئله مکان یابی رصدخانه و محاسبه پارامتر دید است. در حقیقت انتخاب محل مناسب برای احداث رصد خانه مستلزم مطالعه دقیق درباره پارامترهای مکان یابی، شامل پارامترهای هواشناسی، پارامترهای نجومی ومحلی می باشد.

در اواسط دی ماه 1395در رصدخانه مرکز، با در نظر گرفتن شرایط جوی کار محاسبه پارامتر دید توسط همکاران مرکز علوم و نجوم زنجان، با قراردادن درپوش چهار روزنه بر روی تلسکوپ 14 اینچ سلسترون و سی سی دی meade با سرعت تصویربرداری 400 فریم در ثانیه، تصویر ستاره نسر واقع ثبت شد و به روش تحلیلی بررسی حرکت دیفرانسیلی تصویر ستاره، پارامتر فرید و نهایتا پارامتر دید جوی محاسبه شد.

متوسط عدد محاسبه شده برای پارامتر فرید در سایت رصدخانه مرکز علوم و نجوم زنجان 1 سانتی متر و پارامتر دید جوی 10.11 ثانیه قوسی بود.
اگر در شبی صاف به تماشای یک ستاره از دریچه چشمی یک تلسکوپ رده متوسط بنشینیم، متوجه می شویم آنچه که می بینیم بسیار متفاوت از انتظار ما است؛ ما شاهد حرکت بسیار سریع یک نقطه نورانی خواهیم بود که مدام جابه جا می شود. این منظره نمایشی ساده از وجود ابیراهی در اثر حضور اتمسفر زمین است؛ در واقع بهترين ابزارهاي اپتيکي هم در برابر تأثير جوّ زمين، که پرتو نور براي رسيدن به چشم ناظر ابتدا بايد از ميان لايه هاي گوناگون آن عبور کند، نقشي فرعي دارند. جوّ زمين مانند اقيانوسي از هوا سياره ي ما را در بر گرفته که گاهي آرام، و گاهي متلاطم و آشفته است. اين وضعيت جوي در چگونگي و کيفيت تصويري که از جرم آسماني مي بينيم تأثير بسزایی مي گذارد. برای مطالعه اثرات جو زمین بر تصویربرداری نجومی تاکنون روش های مختلفی ارائه شده است. هر کدام از این روش ها با محاسبه یک یا چند پارامتر مختلف مانند پارامتر دید، سرعت باد، محاسبه تابع ساختار ضریب شکست و محاسبه زمان همدوسی کمک می کنند نا تاثیرات تلاطم جو قابل اندازه گیری شود. در این میان یکی از مهمترین فاکتورها «پارامتر ديد نجومي» است. اگر بخواهیم یک تعریف ساده برای آن ارائه کنیم: ميزان پايداري جوّ زمين اصطلاحاً «پارامتر ديد نجومي» گفته مي شود.
با توجه به قرارگیری رصدخانه مرکز علوم و نجوم زنجان در محدوده شهری، و وجود نوسانات حرارتی متلاطم شدید در محیط شهری، پیش بینی می شد که پارامتر دید در این محدوده اختلاف فاحشی با سایر رصدخانه های خارج از شهر داشته باشد.

مرکز علوم و نجوم زنجان یکی از مراکز خاص علمی کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان استان زنجان است. این مرکز علاوه بر دارا بودن فضای کتابخانه از امکاناتی همچون گنبد افلاک نما و دستگاه آسمان نمای تمام دیجیتال، رصدخانه، امکانات رصدی در حد آموزشی و پژوهشی و .. برخوردار است. برگزاری کلاس های تخصصی نجوم و علوم پایه از فعالیت های اصلی این مرکز است. مرکز علوم و نجوم زنجان با افتخار میزبان علاقه مندان و دوستداران آسمان شب و دنیای شگفت انگیز علوم است.